فیلسوف هیپاتیا

 

فیلسوف هیپاتیا 

 

یکی از مشهورترین استادان بیزانسی ، فیلسوف و ریاضی دان قرن پنجم هیپاتیا بود که پیرو فلسفۀ افلاطون بود و در تمام زندگی اش در اسکندریه اقامت داشت . به گفتۀ یک تاریخ نگار بیزانسی قرن پنجم به نام سقراط ، این خانم « از دیگر فیلسوفان زمان خود بسیار پیشی گرفته بود » (1) . و در خصوص موضوع های متنوعی چون نجوم ، هندسۀ فضایی ، و حساب مطلب می نوشت .

هیپاتیا علاقه مند بود دربارۀ افلاطون و ارسطو در گوشه و کنار خیابان برای هر کس که گوش می داد سخنرانی کند و شهرت او چنان بود که شاگردانش از سراسر امپراطوری می آمدند .

اما او هنوز به خدایان قدیمی یونانی و رومی اعتقاد داشت و این دانشور برجسته به خاطر عقاید مشرکانه اش در چهل و چند سالگی به دست گروهی از افراد متعصب وحشیانه به قتل رسید .

 

 

در این تصویر جمعیتی عنان گسیخته را می بینیم که هیپاتیا را تا سر حد مرگ می کِشند . او را علیرغم شهرت و دستاوردهای علمی و آموزشی اش ، به خاطر عقاید مشرکانه اش به قتل رساندند . (2)

پی نوشت و آبشخور :

1 – نک :

In Ecclesiastical History . Quoted in Durant , The Age of Faith

2 – امپراطوری بیزانس ، جیمز آ.کوریک ، ترجمۀ مهدی حقیقت خواه ، تهران : ققنوس ، 1383 ، برگۀ 60 و 61 .

باب بزرگمهر بختگان



باب بزرگمهر بختگان ، وزیر و دانشمند عهد خسرو انوشیروان
 
 

این کتاب کلیله و دمنه فراهم‌آورده‌ی علما و براهنه هند است در انواع مواعظ و ابواب حکم و امثال، و همیشه حکمای هر صنف از اهل عالم می‌کوشیدند و به دقایق حیلت گرد آن می‌گشتند که مجموعی سازند مشتمل بر مناظم حال و مآل و مصالح معاش و معاد، تا آن گاه که ایشان را این اتفاق خوب روی نمود، و بر این جمله وضعی دست داد، که سخن بلیغ به اتقان بسیار از زبان بهایم و مرغان و وحوش جمع کردند، و چند فایده ایشان را در آن حاصل آمد: اول آن که در سخن مجال تصرف یافتند تا در هر باب که افتتاح کرده آید به نهایت اشباع برسانیدند، دیگر آن که پند و حکمت و لهو و هزل به هم پیوست تا حکما برای استفادت آن را مطالعت کنند. و نادانان برای افسانه خوانند، و احداث متعلمان به ظن علم و موعظت نگردند و حفظ آن بر ایشان سبک خیزد، و چون در حد کهولت رسند و در آن محفوظ تأملی کنند صحیفه دل را پر فواید بینند، و ناگاه بر ذخایر نفیس و گنج‌های شایگانی مظفر شوند. و مثال این همچنان است که مردی در حال بلوغ بر سر گنجی افتد که پدر برای او نهاده باشد فرحی بدو راه یابد و در باقی عمر از کسب فارغ آید.
و خواننده این کتاب باید که اصل وضع و غرض که در جمع و تألیف آن بوده است بشناسد، چه اگر این معنی بر وی پوشیده ماند انتفاع او از آن صورت نبندد و فواید و ثمرات آن او را مهنا نباشد. و اول شرطی طالب این کتاب را حسن قرائت است که اگر در خواندن فرو ماند به تفهیم معنی کی تواند رسید؟ زیرا که خط کالبد معنی است، و هر گاه در آن اشتباهی افتاد ادراک معنا ممکن نگردد، و چون بر خواندن قادر بود باید که در آن تأمل واجب داند و همت در آن نبندد که: زودتر به آخر رسد، بلکه فواید آن را به آهستگی در طبع جای می‌دهد، که اگر بر این جمله نرود همچنان بود که:
مردی در بیابان گنجی یافت، با خود گفت اگر نقل آن به ذات خویش تکفل کنم عمری در آن شود و اندک چیزی تحویل افتد، به صواب آن نزدیک‌تر که مزدوری چند حاضر آرم و ستور بسیار کرا گیرم و جمله به خانه برم. هم بر این سیاقت برفت و بارها پیش از خویشتن گسیل کرد. مکاریان را سوی خانه خویش بردن به مصحلت نزدیک‌تر نمود، چون آن خردمند دوراندیشه به خانه رسید در دست خویش از آن گنج جز حسرت و ندامت ندید.
و به حقیقت بباید دانست که فایده در فهم است نه در حفظ، و هر که بی‌وقوف در کاری شروع نماید همچنان باشد که:
مردی می‌خواست که تازی گوید، دوستی فاضل از آن وی تخته‌ای زرد در دست داشت؛ گفت: از لغت تازی چیزی از جهت من بر آن بنویس. چون پرداخته شد، به خانه برد و گاه گاه در آن می‌نگریست و گمان برد که کمال فصاحت حاصل آمد. روزی در محفلی سخنی تازی خطا گفت، یکی از حاضران تبسمی واجب دید. بخندید و گفت: بر زبان من خطا رود و تخته زرد من در خانه من است؟
و بر مردمان واجب است که در کسب علم کوشند و فهم را در آن معتبر دارند، که طلب علم و ساختن توشه آخرت از مهمات است. و زنده را از دانش و کردار نیک چاره نیست، و نیز در نور ادب دل را روشن کند، و داروی تجربت مردم را از هلاک جهل برهاند، چنان که جمال خورشید روی زمین را منور گرداند، و آب زندگانی عمر جاوید دهد. و علم به کردار نیک جمال گیرد که میوه درخت دانش نیکوکاری است و کم‌آزاری.
و هر که علم بداند و بدان کار نکند به منزلت کسی باشد که مخافت راهی می‌شناسد اما ارتکاب کند تا به قطع و غارت مبتلا گردد، یا بیماری که مضرت خوردنی‌ها می‌داند و همچنان بر آن اقدام می‌نماید تا در معرض تلف افتد. و هر آینه آن کس که زشتی چیزی بشناخت اگر خویشتن در آن افکند نشانه تیر ملامت شود، چنان که دو مرد در چاهی افتند یکی بینا و دیگر نابینا، اگر چه هلاک میان هر دو مشترک است اما عذر نابینا به نزدیک اهل خرد و بصارت مقبول‌تر باشد.
و فایده در تعلم حرمت ذات و عزت نفس است، پس تعلیم دیگران، که اگر به افادت مشغول گردد و در نصیب خویش غفلت ورزد همچون چشمه‌ای باشد که از آب او همه کس را منفعت حاصل می‌آید و او از آن بی‌خبر. و از دو چیز نخست خود را مستظهر باید گردانید پس دیگران را ایثار کرد: علم و مال. یعنی چون وجوه تجارب معلوم گشت اول در تهذیب اخلاق خویش باید کوشید آن گاه دیگران را بر آن باعث بود. و اگر نادانی این بشارت را بر هزل حمل کند مانند کوری باشد که کاژی را سرزنش کند.
و عاقل باید که در فاتحت کارها نهایت اغراض خویش پیش چشم دارد و پیش از آن که قدم در راه نهد مقصد معین گرداند، و الا واسطه به حیرت کشد و خاتمت به هلاک و ندامت. و به حال خردمند آن لایق‌تر که همیشه طلب آخرت را بر دنیا مقدم شمرد، چه هر که همت او از طلب دنیا قاصرتر حسرات او به وقت مفارقت آن اندک‌تر، و نیز آن که سعی برای آخرت کند مرادهای دنیا بیابد و حیات ابد او را به دست آید، و آن که سعی او به مصالح دنیا مصروف باشد زندگانی بر او وبال گردد، و از ثواب آخرت بماند. و کوشش اهل عالم در ادراک سه مراد ستوده است: ساختن توشه آخرت، تمهید اسباب معیشت، و راست داشتن میان خود و مردمان به کم‌آزاری و ترک اذیت.
و پسندیده‌تر اخلاق مردان تقوی است و کسب مال از وجه حلال، هر چند در هیچ حال از رحمت آفریدگار عز اسمه و مساعدت روزگار نومید نشاید بود اما بر آن اعتماد کلی کردن و کوشش فرو گذاشتن از خرد و رای راست دور افتد، که امداد خیرات و اقسام سعادات بدو نزدیک‌تر که در کارها ثابت‌قدم باشد و در مکاسب جد و هد لازم شمرد. و اگر چنان که باژگونگی روزگار است کاهلی به درجتی رسد یا غافلی رتبتی یابد بدان التفات ننماید، و اقتدای خویش بدو دست نشناسد، چه نیک‌بخت و دولت‌یار او تواند بود که تیل به مقبلان و خردمندان واجب بیند تا به هیچ وقت از مقام توکل دور نماند، و از فضیلت مجاهدت بی‌بهره نگردد.
و نیکوتر آن که سیرت‌های گذشتگان را امام ساخته شود و تجارب متقدمان را نمودار عادات خویش گردانیده آید. که اگر در هر باب ممارست خویش را معتبر دارد عمر در محنت گزارد. با آن چه گویند «در هر زیانی زیرکی‌ای است» لکن از وجه قیاس آن موافق‌تر که زیان دیگران دیده باشد و سود از تجارب ایشان برداشته شود، چه اگر از این طریق عدول افتد هر روز مکروهی باید دید، و چون تجارب اتقیانی حاصل آمد هنگام رحلت باشد.
و هر جانور که در این کارها اهمال نماید از استقامت معیشت محروم ماند: ضایع گردانیدن فرصت و کاهلی در موسم حاجت و تصدیق اخبار که محتمل صدق و کذب باشد و قیاس آن بر سخنان نامعقول و پذیرفتن آن به استبداد رای و التفات نمودن به چربک نمام و رنجانیدن اهل و تبع به قول مضرب فتان و رد کردن کردار نیک برخاملان و تضییع منفعتی از آن جهت و رفتن بر اثر هوا – که عاقل را هیچ سهو چون تتبع هوا نیست – و گردانیدن پای از عرصه یقین.
و هر گاه حوادث به عاقل محیط شود باید که در پناه صواب دود و بر خطا اصرار ننماید و آن را ثبات عزم و حسن عهد نام نکند. چه هر که بی‌راهبر به عمیا در راه جهول رود و از راه راست و شارع عام دور افتد هر چند پیشتر رود به گمراهی نزدیک‌تر باشد. و اگر خار در چشم متهور مستبد افتد، در بیرون آوردن آن غفلت ورزد و آن را خوار دارد و بر سری چشم می‌مالد، بی‌شبهت کور شود.
و بر خردمند واجب است که به قضاهای آسمانی ایمان آرد و جانب حزم را هم مهمل نگذارد، و هر کار که مانند آن بر خویشتن نپسندد در حق دیگران روا ندارد، که لاشک هر کرداری را پاداشی است، و چون مهلت برسید و وقت فراز آمد هر آینه دیدنی باشد و در آن تقدیم و تأخیر صورت نبندد.
و خوانندگان این کتاب را باید که همت بر تفهم معانی مقصور گردانند و وجوه استعارات را بشناسد تا از دیگر کتب و تجارب بی‌نیاز شوند، و همچون کسی نباشد که مشت در تاریکی اندازد و سنگ از پس دیوار، وانگاه بنای کارهای خویش و تدبیر معاش و معاد بر فضیلت آن نهند تا جمال منافع آن هرچه تابنده‌تر روی نماید و دوام فواید آن هر چه پاینده‌تر دست دهد.
والله ولی التوفیق لما یرضیه بواسع فصله و کرمه .

آبشخور :

کلیله و دمنه ، ترجمۀ ابوالمعالی ، نصر اله منشی

کتاب و کتابخانه در ایران باستان

نویسنده : ایرانمهر

 

نماينده داريوش بزرگ در مصر می ‌گويد:

«….به كتابخانه‌ها كتاب دادم و جوانان را بدانها داخل كردم….» ابومعشر (بلخی) منجم نيز چنين می گويد: “پادشاهان ايران بی ‌اندازه به حفظ و نگاهداری دانشهای بشری توجه و علاقه مبذول می ‌داشتند و به همين منظور برای نگاهداری آنها از گزند حوادث و آفات سماوی و ارضی اوراقی برگزيدند كه در برابر گذشت زمان ايستادگی می ‌كرد و از عفونت و پوسيدگی مصون می ‌ماند.

اين اوراق پوست درخت خدنگ بود كه آن را توز می ‌ناميدند.”

مردم كشورهای هندوستان و چين و همچنين ديگر كشورهای مجاور ايران زمين از ايشان در اين كار پيروی ‌كردند و توز را برای نوشتن برگزيدند. پوست خدنگ بسيار نرم و انعطاف ‌پذير بوده؛ ضمناً محكم و بادوام است و می‌تواند ساليان دراز پايدار بماند و از همين رهگذر است كه آن را در وتر كمان هم بكار می ‌برند.


پادشاهان ايران پس از اينكه دانشهای گوناگون را بر روی پوست توز نوشتند، پی جوی آن شدند كه در روی زمين شهری و مكانی بيابند كه خاك آن به زودی فاسد نشود و زلزله ‌خيز نباشد و از خسوف بركنار بماند، اين بود كه، پس از جستجوی فراوان سرانجام در زير آسمان شهری كه واجد اين خصوصيات بود يافتند و آن شهر اصفهان بود، و در اصفهان نيز، بخشی بهتر و پسنديده‌تر از بخش جی برای تأمين اين منظور به نظر نيامد.


از نوشته‌های ابومعشر بلخی و ابن نديم و حمزه اصفهانی می ‌توانيم نتيجه‌گيری كنيم كه:
“در دوران هخامنشيان و حتی قبل از ايشان در ايران كتابخانه‌هایی به منظور حفظ افكار و انديشه دانشمندان وجود داشته و اين كتابخانه‌ها در اختيار بخردان و دانايان و دانش‌پژوهان قرار می ‌گرفته است.”


با بدست آمدن لوح‌های گلی در كاخ ‌آپادانا كه نشانه‌ايست از كتابخانه شاهنشاهی هخامنشی و توجه به مطالبی كه مورخان درباره ترجمه آثار ايرانی به وسيله اسكندر مقدونی و نقل آنها به كتابخانه‌های اسكندريه نوشته‌اند همه مؤيد اينست كه در زمان هخامنشيان در ايران كتابخانه‌های بزرگ وجود داشته است.


بنابر اسنادی كه بدست آمده است بطور قطع و يقين در زمان پادشاهی داريوش بزرگ در شوش دانشگاهی عظيم برپا بوده است كه بعدها اين دانشگاه ويران شده و سپس در زمان پادشاهی انوشيروان بار ديگر احيا گرديده است، مستند ما در اين مورد توجه به نوشته‌ايست كه در زير پايه تنديس (مجسمه) اوزاهاريس نيتی 2 وجود دارد.


اوزاهاريس نيتی در زمان كمبوجيه از مصر به ايران آمده ليكن داريوش بزرگ بار ديگر او را به مصر می ‌فرستد و به او مأموريت می ‌دهد كه معبد نيت را بسازد و در مصر به كتابخانه‌ها كتاب بدهد، اينك ترجمه مطالبی را كه در زير مجسمه مذكور نوشته شده است:
«شاهنشاه، پادشاه مصر بالا و پائين، داريوش شاه، به من فرمان داد كه به مصر بازگردم، او كه در اين هنگام پادشاه بزرگ مصر و كشورهای ديگر است، در عيلام بسر می ‌برد، مأموريت من اين بود كه، ساختمان پر آن ‌خا «قسمتی از معبد نيت» را كه ويران شده بود بسازم، آسيائيان، مرا از كشوری به كشور ديگر بردند تا آنچنانكه فرمان شاهنشاه بود به مصر رسانيدند، به اراده شاهنشاه رفتار كردم به كتابخانه‌ها كتاب دادم و جوانان را بدانها داخل كردم و آنها را به مردان آزموده سپردم و برای هر يك چيزی سودمند و ابزار كارهای لازم برابر آنچه در كتاب‌هايشان آمده بود ساختم و فراهم آوردم، اين چنين بود فرمان شاهنشاه زيرا، او سود و بهره دانش پزشكی را می ‌دانست و می ‌خواست جان بيماران را از مرگ و بيماری رهایی بخشد».


اوزاهاريس نيتی متذكر است كه: «به اراده شاهنشاه رفتار كردم، به كتابخانه‌ها كتاب دادم و جوانان را در آنها داخل كردم و آنها را به مردان آزموده سپردم» اين گفته او می ‌تواند از روش كار كتابخانه‌های دوران هخامنشی برای ما نمونه‌ای گويا و روشن بدست داده و نشان ‌دهد كه در ايران دوران هخامنشی به خصوص هنگام پادشاهی داريوش بزرگ جوانان را به كتابخانه‌ها می ‌سپردند تا در آنجا با سرپرستی مردان كارآزموده و دانش‌پژوه به تحقيق و مطالعه آثار برگزيدگان و فراگرفتن دانشهای گوناگون بپردازند و كتابخانه‌ها نيز برای استفاده عامه مردم بوده است.


اطلاعات ناچيز و مختصری كه از فرهنگ و ادب دوران هخامنشی بدست ما رسيده است می ‌تواند مبين اين حقيقت باشد كه در دوران درخشان تمدن هخامنشی كشور پهناور ايران (ايرانشهر) مركز دانش و فرهنگ و هنر جهان آن روز بوده است و اين تمدن درخشان تا هجوم اسكندر گجستك در سراسر آسيای ميانه و شمال آفريقا پرتو افشانی می ‌كرده است و در اين دوران، در شهرهای بزرگ ايران شهر كتابخانه‌ها و دانشگاهها وجود داشته و جوانان را به فرا گرفتن دانشهای سودمند راهبری و راهنمایی می ‌كرده‌اند.


اسكندر مقدونی پس از دست يافتن به گنجينه‌های هخامنشی با خشم و نفرتی فراوان كه زاييده حسد و بغض او بود بنا بود آثار گرانقدر هنر و ادبی ايران پرداخت و اين وقايع شرم‌آور و ننگين آنچنان در جهان آن روز منعكس شد كه مورخان يونانی نيز نتوانستند آنرا به فراموشی بسپارند و ناديده انگارند و منكر شوند.


انگيزه اسكندر در نقل آثار ادبی و علمی ايران به اسكندريه و نابود ساختن و سوزاندن كتابخانه‌های ايران از آنجا سرچشمه می ‌گرفت كه به اعتراف مورخان يونانی تمدن خيره كننده هخامنشی او را گيج و مبهوت ساخته بود و نمی ‌توانست آن همه جلال و شكوه و ادب و فرهنگ و هنر پيشرفته را ببيند و تحمل خواری و زبونی كند، اسكندر و همراهانش خود را غالب می ‌پنداشتند. ليكن آنگاه كه با تمدن و فرهنگ و هنر ايران تلاقی كردند خود را مغلوب ديدند و برای محو آن آثار به منظور تخفيف در خفت و خواری به نابودی و پراكندگی آن آثار دست يازيدند.

فرهنگ و مردم ارديبهشت 1354 شمسی

موسیقی در دوران هخامنشیان

نویسنده : ایرانمهر

 

بر اساس نوشته های هرودوت مورخ يونانی، مغان هخامنشی بدون همراهی ساز با نای سرودهای مذهبی می خواندند و از اين نظر، نه مثل سرود خوانان بابلی و آشوری بودند و نه تحت تاثير اقوام سامی. موسيقی اين سرودها صرفآ موسيقی آوازی بود و نه موسيقی سازی.

مشاهده می کنيد که پرهيز از استفاده از ساز و آلات در موسيقی مذهبی از ادوار گذشته تاريخی وجود داشته و اثرات آن تا به امروز هم به چشم می خورد.


مسئوليت اجراي سرودهای مذهبی با موبدان خوش آواز بوده و به قول “استرابو” دانشمند يونانی اين نغمه ها منحصر به مفاخر پهلوانی و مناجات با يزدان بوده است. شايان ذکر است که امروزه بازمانده هايی از اين آئين کهن هنوز هم در فرهنگ ايران ديده مي شود.


هرودوت همچنين می نويسد :
“ايرانيان براي قرباني در راه خداوند و مقدسات خود، کشتارگاه و آتشکده ندارند و بر قبور مردگان شراب نمی پاشند. در عوض يکی از پيشوايان مذهبی حاضر می شود و يکی از سرودهای مذهبی را می خواند.”


اما در دوران هخامنشی موسيقی نوع ديگری هم موجود بوده است. يکی از انواع ديگر، موسيقي رزمي یا جنگی بوده است.


گزنفون ديگر مورخ يونانی در کتاب “سيروپيديا” می نويسد :
“کوروش کبير به عادت ديرينه، در موقع حمله به ارتش آشور سرودی را آغاز کرد و سپاهيان او با صدای بلند آنرا خواندند و بعد از پايان سرود، آزادمردان با قدمهای مساوی و منظم به راه افتادند. کوروش در وقت حمله به دشمن سرود جنگي را آغاز کرد و سپاهيان با او هماهنگ شدند.”


“کوروش براي حرکت سپاه دستور داد سربازان با شنيدن صدای شيپور قدم بردارند و حرکت کنند، زيرا صدای شيپور علامت حرکت است.”


اين سروده ها براي بر انگيختن حس شجاعت و دليری سربازان اجرا مي شد و گزنفون اضافه می کند که :
“کوروش از کشته شدن سربازان طبری و طالشی مغموم شد و برای مرگ سربازان مازندرانی و طالشی سرودی خواند و اين همان سرودی است که در ادوار بعد در مراسم موسوم به ‘مرگ سياوش’ خوانده می شد.”


اين مراسم هنوز هم در بين بسياری از طوايف ايرانی وجود دارد و بنام “سوگ سياوشان” يا “سووشون” معروف است و بقايای اين آئين قديمی حتی در مراسم آئينی ايران بعد از اسلام نيز ديده مي شود.
از دوران هخامنشی سازهايی باقيمانده است از آن جمله مي توان به کرنا، ني، شيپور، کوس (نوعي ساز ضربی)، درای و سنج اشاره کرد.


در سال 1336 هجری شمسی در کاوشهای تخت جمشيد در حول و حوش آرامگاه اردشير سوم ، يک شيپور فلزي به طول 120 سانتی متر به دست آمد که شبيه کرنای است. قطر دهنه آن 50 سانتيمتر و جزو سازهای جنگي محسوب مي شود.


اما نوع ديگری از موسيقی بنام مجلسی نيز در آن روزگار مرسوم بوده است. موسيقی مجلسی يا همان بزمی از دير باز در تمدن ايران وجود داشته است. آوازهای فراغت، سرودهای شادی و سرور، در جلسات بزم بکار می رفت و سازهای ويژه و شيوه اجرای خاص خود را داشت.


گزنفون و هرودوت هر دو از اين نوع موسيقی نام برده اند و ديگر مورخ يونانی “آتنه” در اين باره نوشته است که :
“در جشن مهرگان که در حضور شاهنشاه هخامنشی برگزار می شد، نوازندگان و خوانندگان با اجرای برنامه هايی در مجلس شرکت می کردند و خوانندگان و نوازندگان در آن جشن ها سهم اساسی داشتند.”
هرودوت از وجود تعداد زيادی موسيقيدان در عصر هخامنشی ياد می کند و می نويسد که آنها در دربار نيز زندگی مي کردند و در روزهای جشن همچون مهرگان، سده، نوروز و … به دربار خوانده می شدند و شادی و سرور برپا مي کردند.


گزنفون نيز می نويسد :
“کوروش براي کياخسار تعدادی از موسيقيدانها را برگزيد … اسکندر مقدونی از خزانه کوروش 320 فقره از آلات موسيقی را بدست آورد …”


و جالب اينجاست که در سفرنامه فيثاغورث نيز به مراسم تاجگذاری داريوش اشاره شده است :
“حدود 360 دختر خنياگر (نوازنده يا خواننده) به آوزاخوانی و نوازندگی می پرداختند.”

منبع: مهر میهن

آبی ایرانی – Persian Blue

آبی ایرانی – Persian Blue

ابی ایرانی تاریخ فا

آبی ایرانی

آبی ایرانی یا لاجوردی در زبان انگلیسی “Persian Blue” شناخته می شود. این رنگ برای نخستین بار در سال ۱۶۶۹ میلادی در انگلستان، «آبی ایرانی» نامیده شد. آبی ایرانی یکی از سایه‌های رنگ آبی است که به رنگ سنگ لاجورد است. این رنگ در معماری ایرانی و هنرهای دستی ایران کاربردی فراوان دارد. از این روی گردشگرانی که طی سده های پیشن به ایران آمدند این رنگ را که در معماری و هنرهای ایرانی جایگاهی ویژه داشت، «آبی ایرانی» یا “Persian Blue” نامیدند.

سایه های این رنگ به سه دسته از این قرار تقسیم می گردد:
رنگ کاملا آبی
آبی همراه با سایه هایی از رنگ خاکستری و نیلی
لاجوردی تیره که به آن آبی عمیق نیز میگویند
لاجوردی روشن، یکی از رنگهای پرکاربرد در قالی های ایران است.

 


لینک این مطلب در تالار گفتمان تاریخ فا:

افکار و عقاید خود را با دیگران در تالار گفتمان تاریخ فا به اشتراک بگذارید و همچنین از کتابخانه و نگارخانه تاریخی این تارنما دیدن فرمائید:

با تاریخ فـا ، مرجع تاریخ و تمدن ایران و جهان باستان همراه باشید…

تاریخ فا ، مرجع تاریخ و تمدن ایران و جهان

www.TarikhFa.com

دانلود مجموعه کتاب های تاریخ ایران پس از اسلام

دانلود مجموعه کتاب های تاریخ ایران پس از اسلام

نگارنده: حامد محمدپور

 

دانلود مجموعه کتاب های تاریخ ایران پس از

 

درود بر کاربران گرامی سایت تاریخ فا، فهرست زیر مجموعه ای از کتاب های ارزشمند و کمیاب پیرامون تاریخ ایران پس از اسلام می باشد که برای سهولت دسترسی شما عزیزان به این کتاب ها، فهرست زیر آماده شده است. شما می توانید به راحتی و به صورت رایگان این کتاب ها را از کتابخانه تاریخ فا، با لینک دانلود مستقیم دریافت نمائید.

(لازم به ذکر است که این فهرست در حال بروز شدن است و در آینده کتاب های بیشتری به آن اضافه خواهد شد.)

 

دانلود کتاب تاریخ ایران از ورود مسلمانان تا پایان طاهریان

دانلود کتاب امیرکبیر از کودکی تا شهادت

دانلود کتاب پیمان کدخدایی | محصولی از کارگروه پژوهشی تاریخ فا

دانلود کتاب آشنایی با بناهای تاریخی

دانلود کتاب تاریخ شاهی

دانلود کتاب تزارها و تزارها

دانلود کتاب تاریخ خانی

دانلود کتاب تاریخ ایران بعد از اسلام

دانلود کتاب از عرب تا دیالمه

دانلود کتاب علویان طبرستان

دانلود کتاب طرح مختصری از فرهنگ ایران

دانلود کتاب تاریخ طبری

دانلود کتاب سفرنامه شاردن

دانلود کتاب تاریخ مردم ایران

دانلود مجموعه کتابهای فروپاشی شاهنشاهی ساسانی

دانلود کتاب مجمع التواریخ

دانلود کتاب برگزیدۀ مشترک یاقوت حموی

دانلود کتاب فرزندان سبکتگین راهگشایان حاکمیت ترک در ایران

دانلود کتاب قیام مازیار و بابک خرّم دین

دانلود کتاب حسن صباح خداوند الموت

دانلود کتاب منم تیمور جهانگشا

دانلود کتاب ظهور تیمور و فتح سراسری ایران

دانلود کتاب آفرینش و تاریخ

دانلود کتاب میراث ایران

دانلود کتاب نادر پسر شمشیر

دانلود کتاب خاندان نوبختی

دانلود کتاب تاریخ تمدن

دانلود کتاب فارسنامه

دانلود مجموعه کتابهای تاریخ زبان فارسی

دانلود کتاب خلیفه و سلطان و مختصری دربارۀ برمکیان

دانلود کتاب یعقوب لیث

دانلود کتاب جنگ چالدران

دانلود کتاب کلمه الله هی العلیا

دانلود کتاب تاریخ ایران از زمان باستان تا امروز

دانلود کتاب آرش کمانگیر

دانلود کتاب تاریخ برامکه

دانلود کتاب تاریخ پانصد ساله خوزستان

دانلود کتاب فتحعلی شاه قاجار (سقوط در کام استعمار)

دانلود کتاب تاریخ ایران

دانلود کتاب تاریخ عالم آرای عباسی

دانلود کتاب جامع التواریخ

دانلود کتاب تاریخ ابن خلدون

دانلود کتاب مقدمه ابن خلدون

دانلود کتاب قزلباشان در ایران

دانلود کتاب سیر فرهنگ ایران در بریتانیا

دانلود کتاب پیش به سوی شرق

دانلود کتاب تاریخ تحولات اجتماعی

دانلود کتاب آرزو (تاریخ مفصل مشروطیت ایران)

دانلود کتاب تاریخ روابط ایران و آلمان

دانلود کتاب تاریخ انقلاب مشروطیت ایران

دانلود کتاب نهضت سربداران خراسان

دانلود کتاب تاریخ و فرهنگ ایران اسلامی (دوره قاجاریه)

دانلود کتاب شهریاران گمنام

دانلود کتاب سقوط اصفهان

دانلود کتاب تاریخ روابط روس و ایران

دانلود کتاب تاریخ شاه اسماعیل صفوی

دانلود کتاب اطلس تاریخ ایران

دانلود کتاب تاریخ بیداری ایرانیان

دانلود کتاب اسلام در ایران

دانلود کتاب ایرانیان یهودی

دانلود کتاب تاریخ بیهقی

دانلود کتاب تاریخ اجتماعی ایران (جلد ۷)

دانلود کتاب تاریخ اجتماعی ایران (جلد ۶)

دانلود کتاب تاریخ اجتماعی ایران (جلد ۵)

دانلود کتاب تاریخ اجتماعی ایران (جلد ۴)

دانلود کتاب تاریخ اجتماعی ایران (جلد ۳)

دانلود کتاب تاریخ اجتماعی ایران (جلد ۲)

دانلود کتاب فراموشخانه و فراماسونری در ایران (جلد سوم)

دانلود کتاب فراموشخانه و فراماسونری در ایران (جلد دوم)

دانلود کتاب فراموشخانه و فراماسونری در ایران (جلد یکم)

دانلود کتاب تاریخ جهانگشای جوینی

دانلود کتاب تاریخ کامل ابن اثیر

دانلود کتاب تاریخ تحلیلی انتقادی ایران

دانلود کتاب تاریخ بیهق

دانلود کتاب فتوح البُلدان

دانلود کتاب تاریخ زرتشتیان پس از ساسانیان

دانلود کتاب تاریخ طبرستان

دانلود کتاب راحه الصدور و آیه السرور

دانلود کتاب بابک خرّم دین (دلاور آذربایجان)

دانلود کتاب زین الأخبار (تاریخ گردیزی)

دانلود کتاب چرا تاریخ می خوانیم

دانلود کتاب التنبیه و الإشراف

دانلود کتاب تاریخ نیشابور

دانلود کتاب از گاتها تا مشروطیت

دانلود کتاب تاریخ بخارا

دانلود کتاب مُجمل التواریخ و القصص

دانلود کتاب مازیار و مرداویج

دانلود کتاب دلیران جانباز

دانلود کتاب مُروج الذهب و معادن الجوهر

دانلود کتاب پاسخ به تاریخ

دانلود کتاب شیر و خورشید ، نشان سه هزار ساله

دانلود کتاب ماتیکان گجستک ابالیش

دانلود کتاب دلاور زند

دانلود کتاب یعقوب لیث سیستانی

دانلود کتاب نادر شاه

 با تاریخ فا همراه باشید…

افکار و عقاید خود را با دیگران در تالار گفتمان تاریخ فا به اشتراک بگذارید و همچنین از کتابخانهو نگارخانه تاریخی این تارنما دیدن فرمائید:

با تاریخ فـا ، مرجع تاریخ و تمدن ایران و جهان باستان همراه باشید…

تاریخ فا ، مرجع تاریخ و تمدن ایران و جهان

 

زرتشت پسر بهرام پژدو – دکتر محمد معین

زرتشت پسر بهرام پژدو – دکتر محمد معین

نگارنده: مرتضی حماسی

زرتشت پسر بهرام پژدو - دکتر محمد معین

معرفی آثار زرتشت پسر بهرام پسر پژدو شاعر سده هفتم هجری به خامۀ شادروان دکتر محمد معین
زرتشت پسر بهرام پسر پژدو ، از شاعران بزرگ زرتشتی در قرن هفتم هجری می باشد که دارای آثار بسیار مهمی در ادبیات مزدیسنا می باشد که به خاطر این که اشعارش جنبۀ دینی داشته است ، در میان شاعران مسلمان کمتر شناخته شده است و سبک شعری وی در قیاس با شاعران مسلمان ایرانی ؛ در حد متوسط قرار داشته است . آن گونه که از نسب وی در اشعارش مشخص است ؛ وی پسر شخصی به نام « بهرام پسر پژدو » بوده است که خود نیز شاعر ، ستاره شناس ، گوینده به زبان فارسی دری و زبان پهلوی ( پارسی میانه ) بوده است که متاسفانه آثاری از وی به دست ما نرسیده است . 

شادروان دکتر محمد معین در مقاله ای که در مجلۀ مهر ( سال هفتم ) در تراجم احوال نوشته بودند ، به معرفی این شاعر پرداختند و مقاله ای ایشان شامل این فهرست می باشد :
– نسب نامه زرتشت پسر بهرام ِ پژدو
– زمان شاعر
– مولد و موطن وی
– احساسات شاعر

پس از آن دکتر معین به شرح آثار بدست آمده است از زرتشت ِ بهرام ِ پژدو اشاره می کنند :

زراتشت نامه ( = زرتشت نامه ) : که زرتشت ِ بهرام آن را از پهلوی به نظم در آورده است ؛ و موضوع آن شرح رویدادهای مهم در آیین زرتشتی در هر هزاره ی دینی می باشد .
– اردای ویراف نامه : که دارای اصلی پهلوی است که زرتشت ِ بهرام وی آن را به نظم سروده است ؛ موضوع آن داستانی است که در آن موبدی به نام « اردای ویراف » با نوشیدن منگ ( یا : موی ) و می ( = شراب ) به عالم خلسه رفته و در آن عذاب و پاداش بد دینان و بهدینان را مشاهده می کند ، و هدف از این کار ، از بین بردن شک و گمان در میان زرتشتیان دربارۀ جهان پس از مرگ بوده است ؛

– منظومۀ چنگرنگهاچه : که شرح داستان شخص فیلسوفی هندی به نام چنگرنگهاچه می باشد که زمانی که از دین پذیری گشتاسپ شاه کیانی را از زرتشت آگاه می شود ، گشتاسپ را بوسیلۀ نوشتن نامه ای ملامت کرده برای مناظره با زرتشت به کاخ گشتاسپ می آید و زرتشت نیز پیش از پاسخ دادن به سوالات وی ، می گوید که نسکی از اوستا بخوانند و زمانی که اوستا خوانده می شود ؛ چنگرنگهاچه پاسخ پرش های خود را گرفته و به دین زرتشت می گراید و در بازگشت به هندوستان ، دین زرتشت را در هندوستان رواج می دهد .

– داستان شاهزاده ایران زمین با عمر ابن خطاب : موضوع این داستان این است که وقتی که یکی از شاهزادگان ایران به دست اعراب اسیر می شود و عمر از کشتن وی می گذرد ، خلیفه به وی می گوید که چیزی از من بخواه و شاهزاده ایران به عمر می گوید که دهی ویران نشانم دهید تا آن را آباد کنم ؛ زمانی که در جستجوی دهی ویران در ایران می گردند ؛ دهی ویران نمی جویند و در عوض خلیفه به او می گوید که دهی آباد از من بخواه ، ولی منظور شاهزاده این بوده است که به تازیان بگوید که نیاکان من با جهانداری خود کشوری آباد از خود بر جای گذاشتند که اکنون به خلیفۀ تازیان رسیده است . شاعر در این منظومه پس از آن از عدل و داد و آئین شاهان ایران می پردازد و شاهان را یک به یک نام می برد : از شاهان پیشدادی تا حکومت ضحاک و حمله ی اسکندر و ساسانیان و سپس تسلط عرب و صدماتی که به ایران روی داد یاد کرده و به سبک متن های پهلوی می نویسد که چگونه آیین مردانگی و راستی نزول کرده است و دروغ بر کشور چیره شده است . 

– خمسۀ زرتشت : که این اثر به گفته دکتر ای . وست ، دارای 929 بیت پارسی است و از آثار زرتشت ِ بهرام نسبت داده شده است . پنجه روز گاهانی ؛ 5 روزی است که به آخر سال 360 روزه می افزودند تا سال کامل شود و هر کدام نامی داشت که « اهنَوَد » نام نخستین روز آن است . در ایران باستان سال 12 ماه سی روزه داشت که در جمع 360 روز می شد . با آخر ماه هشتم ( آبان ماه و بعد ها در آخر ماه دوازدهم ( = سپندارمذ ) )، 5 روز می افزودند تا سال کامل ( = 365 روزه ) شود و آن را پنجه دزدیده می نامیدند . اهنود نام نخستین روز پنجه است که به آن « فروردگان » نیز گفته اند . اعتقاد چنین بوده است که فرورهای نیاکان از برای سرکشی بازماندگان از آسمان فرود می آیند و 10 شبانه روز در خان و مان ِ پیشین خود به سر می برند . این ده روز ؛ آخرین 5 روز سال و 5 روزی بود که با سال می افزودند تا سال خورشیدی درست 365 روز و کامل شود ( علی کاکا افشار ؛ توضیحات ماتیکان هزار داتستان ) .

دانلود بصورت فایل زیپ – حجم 395 کیلو بایت

لینک این مطلب در تالار گفتمان تاریخی تاریخ فا:

موضوع: زرتشت پسر بهرام پژدو – دکتر محمد معین

افکار و عقاید خود را با دیگران در تالار گفتمان تاریخ فا به اشتراک بگذارید و همچنین از کتابخانهو نگارخانه تاریخی این تارنما دیدن فرمائید:

با تاریخ فـا ، مرجع تاریخ و تمدن ایران و جهان باستان همراه باشید…

تاریخ فا ، مرجع تاریخ و تمدن ایران و جهان

داعش آثار باستانی شهر موصل را تخریب کرد، آیا موارد مشابه آن در نقاط دیگر دنیا اتفاق افتاده است؟

داعش آثار باستانی شهر موصل را تخریب کرد، آیا موارد مشابه آن در نقاط دیگر دنیا اتفاق افتاده است؟

داعش آثار باستانی شهر موصل را تخریب کرد...

داعش، ویدئویی منتشر کرد که عملیات تخریبمجسمه‌های باستانی عراق را نمایش می‌دهد.

حجم فایل: 1.58 M.B

لینک دانلود این فیلم

افکار و عقاید خود را با دیگران در تالار گفتمان تاریخ فا به اشتراک بگذارید و همچنین از کتابخانهو نگارخانه تاریخی این تارنما دیدن فرمائید:

با تاریخ فـا ، مرجع تاریخ و تمدن ایران و جهان باستان همراه باشید…

تاریخ فا ، مرجع تاریخ و تمدن ایران و جهان

 

موزه ملی عراق در بغداد پس از ۱۲ سال، رسما بازگشایی شد.

موزه ملی عراق در بغداد پس از ۱۲ سال، رسما بازگشایی شد.

موزه ملی عراق که از ۱۲ سال قبل و در پی حملات نیروهای ائتلاف تعطیل شده بود روز شنبه در بغداد رسما بازگشایی شد.

موزه ملی عراق که از ۱۲ سال قبل و در پی حملات نیروهای ائتلاف تعطیل شده بود روز شنبه در بغداد رسما بازگشایی شد.

مقام‌های عراقی می‌گویند بخش زیادی از اشیاء عتیقه این موزه که در سال‌های اخیر غارت شده بود بازگردانده و مرمت شده اند.

بازگشایی موزه ملی عراق واکنشی از سوی مقام‌های این کشور به انتشار ویدئویی محسوب می‌شود که اخیرا گروه موسوم به “دولت اسلامی” (داعش) از تخریب آثار تاریخی در موزه موصل منتشر کرد.

حیدر العبادی نخست وزیر عراق در مراسم افتتاح موزه ملی در بغداد وعده داد که با تخریب‌کنندگان موزه موصل برخورد خواهد کرد: “تروریست‌های وحشی و مجرم می‌خواهند میراث بشریت و تمدن عراق را نابود کنند ولی ما آنها را به سزای عمل‌شان می‌رسانیم.”

در پی تخریب اشیاء تاریخی در موزه موصل به دست گروه داعش، سازمان یونسکو خواستار تشکیل جلسه اضطراری شورای امنیت برای بحث درباره حفاظت از میراث فرهنگی عراق شد.

سابقه برخی آثار به نمایش درآمده در مراسم بازگشایی موزه بغداد که از مناطق اطراف موصل هستند به قرن دوم پیش از میلاد می‌رسد
سابقه برخی آثار به نمایش درآمده در مراسم بازگشایی موزه بغداد که از مناطق اطراف موصل هستند به قرن دوم پیش از میلاد می‌رسد
نخست وزیر عراق در مراسم بازگشایی موزه بغداد وعده داد که با تخریب‌کنندگان آثار موزه موصل برخورد می‌شود
نخست وزیر عراق در مراسم بازگشایی موزه بغداد وعده داد که با تخریب‌کنندگان آثار موزه موصل برخورد می‌شود.
ورودی موزه ملی بغداد
ورودی موزه ملی بغداد

قیس حسین رشید، معاون وزارت جهانگردی و آثار تاریخی عراق، به خبرگزاری فرانسه گفته است که اقدام داعش در موزه موصل باعث شد که بازگشایی موزه بغداد به سرعت انجام شود.

مقام‌های عراقی تخمین می‌زنند که به دنبال نا آرامی‌های پس از سقوط حکومت صدام حسین، نزدیک به ۱۵ هزار قطعه از آثار موجود در موزه بغداد ربوده شد. به گفته این مقامات، تاکنون حدود یک سوم این آثار به موزه بغداد بازگردانده شده اند.

مجموعه آثار موجود در موزه بغداد شامل اشیائی است که تاریخ هفت هزار ساله بین‌النهرین را به نمایش می‌گذارد.

مناطقی در داخل و یا پیرامون بغداد همچنان شاهد حملات خشونت‌بار روزانه است. روز شنبه در دو حمله جداگانه در شمال پایتخت عراق دستکم ۲۵ نفر کشته شدند.

 

افکار و عقاید خود را با دیگران در تالار گفتمان تاریخ فا به اشتراک بگذارید و همچنین از کتابخانهو نگارخانه تاریخی این تارنما دیدن فرمائید:

با تاریخ فـا ، مرجع تاریخ و تمدن ایران و جهان باستان همراه باشید…

تاریخ فا ، مرجع تاریخ و تمدن ایران و جهان

تاثیر نیروهای ماورای الطبیعه بر معماری تمدن مایا

تاثیر نیروهای ماورای الطبیعه بر معماری تمدن مایا | 49 اسلاید

پروژه انسان طبیعت معماری

معماری-مایا

تمدن-مایا

 

نگارنده:

حامد محمدپور
پیام اصولی
محمد موذنی

مقدمه:

مایاها مجموعه ای از اقوام سرخپوست در جنوب مکزیک و شمال آمریکای مرکزی بودند که شهرهایشان را در دل جنگل های بارانی می ساختند، این در حالیست که قوم مایا از جمله تمدن های بسیار پیشرفته آمریکای مرکزی بودند و دستاوردهای آن ها در هنر، معماری، ریاضیات و به ویژه نجوم بسیار چشمگیر بوده است.

با وجود از دست رفتن اتحاد مایاها این قوم از صحنه روزگار کنار نرفتند و هنوز در گوشه هایی از آمریکای مرکزی با حفظ آداب و رسوم خود به زندگی ادامه می دهند.

جمعیت مایاهای امروزی که بازماندگان مایاهای متمدن دوران باستان و سده های میانه هستند، حدود هفت میلیون تن برآورد شده که در کشورهای السالوادور، هندوراس، مکزیک، گواتمالا و بلیز پراکنده اند و به گویش های زبان مایایی و یا اسپانیایی سخن می گویند.

گمانه زنیدربارهزمانورود مایاها به آمریکای مرکزی به حدود قرن دهم پیش از میلاد معطوف می شود و نخستیننشانه های استقرار و سکونت بومیان در اکتشاف های باستان شناسی مربوط به ۲۶۰۰ پیشاز میلاد در کشور بلیز تعیین شده است.


لینک دانلود:

http://up.memarfa.com/uploads/%D9%85…B%8C%D8%A7.pdf

منبع: معمارفا

memarfa.com